1С Базалық па, ПРОФ па: шектеулер және қашан көшу керек

Бағдарламада бір адам бір компьютерде жұмыс істесе, әр базада бір ұйым жүргізілсе, пысықтау қажет болмаса, 1С базалық нұсқасы жеткілікті. 1С:Бухгалтерия Базалық нұсқасынан ЭШФ-ті ТЕХНО немесе ПРОФ деңгейіндегі 1С:ИТС шарты болғанда тікелей жіберуге немесе ИС ЭСФ порталына файлмен түсіруге болады. Екінші пайдаланушы пайда болса, конфигурацияны пысықтау немесе қашықтан қолжетімділік керек болса, ПРОФ-қа көшетін уақыт келді. Бұл ретте Базалық нұсқаға төленген ақша жоғалмайды: «1С» фирмасының шарттары бойынша оның құны есепке алынады. Қазақстанға арналған 1С:Бухгалтерия 8 үшін 2026 жылғы 1 қазандағы бағалармен апгрейд ПРОФ-ты басынан сатып алғандағыдай 97 250 ₸ емес, 72 100 ₸ тұрады.

Мақаладағы бағалар 1c-rating.kz сайтындағы электрондық жеткізілімдер прайсынан алынып, 2026 жылғы 1 қазанда тексерілді. Нұсқалардың шектеулері 1c.kz сайтындағы өнім карточкалары мен лицензиялау туралы сұрақтарға жауаптар бойынша сипатталған.

1С Базалық нұсқаның ПРОФ-тан айырмашылығы

Базалық — сол бағдарламаның бір пайдаланушыға арналған нұсқасы: есеп бөлімдері, құжаттар мен регламенттелген есептілік онда ПРОФ-тағыдай. Нұсқалар негізінен техникалық және лицензиялық шектеулерімен ерекшеленеді, оған қоса Базалық нұсқада кейбір мүмкіндіктер қолжетімсіз, мысалы, филиалдар бойынша есептілік. «1С» фирмасы Бухгалтерияның базалық нұсқасын онымен бір бухгалтер жұмыс істейтін және типтік шешімді компанияға бейімдеудің қажеті жоқ шағын кәсіпорындарға арналған бағдарлама ретінде сипаттайды.

Қазақстанға арналған 1С:Бухгалтерия 8 бойынша салыстыру:

Мүмкіндік	Базалық	ПРОФ
Базамен бір мезгілде жұмыс	1 пайдаланушы	жеткізілімге қарай 1-ден 500-ге дейін пайдаланушы
Бір базада бірнеше ұйым	Жоқ, әрқайсысы бөлек базада	Иә, санына шектеусіз
Бірнеше салық комитеті бойынша салық есептілігі (филиалдар)	Жоқ	Иә
Конфигурацияны өзгерту	Жоқ, тек типтік конфигурация және оның жаңартулары	Иә
Таратылған ақпараттық базалар	Жоқ	Иә
COM-қосылым және automation-сервер	Жоқ	Иә
ИС ЭСФ-пен тікелей алмасу	Бухгалтерия — иә, 3.0.53.2 релизінен бастап ТЕХНО немесе ПРОФ деңгейіндегі 1С:ИТС шарты болғанда; басқа бағдарламалар — релиз бойынша тексеру керек	Иә, 1С:ИТС шарты болғанда
Қосымша клиенттік лицензиялар	Қосуға болмайды	Пайдаланушылар санына қарай қосымша сатып алынады

1c.kz сайтындағы Қазақстанға арналған Сауданы басқарудың базалық нұсқасының сипаттамасында пайдаланушылар, ұйымдар, филиалдар, пысықтаулар, РИБ және COM-қосылым бойынша дәл сондай шектеулер көрсетілген. Оған қоса онда клиент-сервер нұсқасына қолдау көрсетілмейтіні тікелей айтылған. Базалық нұсқалар УНФ пен Бөлшек сауда үшін де шығарылады. Сатып алар алдында шектеулерді керекті өнімнің карточкасы бойынша салыстырыңыз.

1С базалық нұсқасының шектеулері тармақ бойынша

Бір пайдаланушы және бір компьютер

Базалық нұсқаның базасымен бір мезгілде бір пайдаланушы жұмыс істейді: лицензиялық келісім бойынша бағдарлама көп пайдаланушылы режимге арналмаған. Оған клиенттік лицензияларды қосуға болмайды: мұған келісім тыйым салады және техникалық тұрғыдан бұл мүмкін емес. Қорғау бағдарламалық, лицензия компьютерге байланады. Базалық нұсқаны тек бір компьютерге орнатуға болады, ал қосалқы белсендірулер екінші жұмыс орнына емес, сол компьютерді ауыстыруға немесе жаңғыртуға арналған.

Іс жүзінде бұл кеңседе де, үйде де жұмыс істегісі келетін бухгалтер Базалық нұсқаны екінші компьютерге заңды түрде орната алмайды дегенді білдіреді. Директор да есептерді бухгалтермен қатар аша алмайды.

Бір базада бір ұйым

Базалық нұсқада бірнеше ұйымды жүргізуге болады, бірақ әрқайсысын бөлек ақпараттық базада. Оларда контрагенттер мен номенклатураның ортақ анықтамалықтары да, компаниялар тобы бойынша жиынтық есептер де болмайды. Егер сізде ортақ жеткізушілері бар ЖШС пен ЖК болса, контрагент карточкаларын әр базаға жеке енгізуге тура келеді.

Конфигурацияны пысықтауға болмайды

Лицензиялық келісім Базалық нұсқаны өзгертуге тыйым салады: әзірлеушінің ресми жаңартуларын орнатуға ғана рұқсат етіледі. Конфигурацияға өз есебіңізді, баспа нысанын енгізуге немесе құжаттың логикасын өзгертуге болмайды. 8.3.15 платформасынан бастап базалық нұсқаларда «Исправление» (түзету) түріндегі кеңейтулерді қосуға болады, бірақ конфигурацияны жеткізуші шығарғандарын ғана. Олар қателерді түзетеді және нақты компанияға арналған пысықтауларға арналмаған.

ИС ЭСФ-пен тікелей алмасу: 1С:ИТС шарты және релиз

ЭШФ, ЭАВР және СНТ тікелей бағдарламадан жіберіліп, алынатын «1С:ЭСФ для Казахстана» сервисі 2023 жылы іске қосылғанда 1С:ИТС шарты бар ПРОФ және КОРП нұсқаларына қолжетімді болды. 3.0.53.2 релизінен бастап (2023 жылғы желтоқсан) оған ТЕХНО немесе ПРОФ деңгейіндегі 1С:ИТС шарты болғанда 1С:Бухгалтерия Базалық нұсқасы да қосылады. Басқа Базалық бағдарламаларда сервис қолдауын және қажетті шартты өз релизіңіз бойынша тексеріңіз. Сервис болмаса, құжаттар 1С-тен XML-ге түсіріліп, ИС ЭСФ порталына жүктеледі.

Айына бірнеше ЭШФ қана болса, осылай жұмыс істеуге болады. Ал олар ондаған болса және оларға СНТ қосылса, қолмен түсіру уақыт алады және қателерге әкеледі. Тікелей алмасудағы типтік ақаулар мына мақалада талданған: «ЭШФ 1С-тен жіберілмейді».

Тек файлдық нұсқа және интернет арқылы қолжетімділіксіз

Базалық нұсқалар файлдық жұмыс нұсқасына есептелген. Оларға серверлік лицензиялар сатылмайды, ал Қазақстанға арналған Сауданы басқарудың сипаттамасында клиент-сервер нұсқасына қолдау көрсетілмейтіні тікелей айтылған. «1С:Кәсіпорын 8» платформасының сайтындағы «1С:Сауданы басқару 8» базалық нұсқасының сипаттамасында көбірек көрсетілген: веб-клиентке қолдау көрсетілмейді, ал жұқа клиент тек файлдық базамен жұмыс істейді. Базалық нұсқаны 1С:Fresh бұлтымен салыстыра отырып, «1С» фирмасы базалық нұсқада интернет арқылы қолжетімділікті баптауға болмайтынын бөлек атап өтеді.

Филиалдар, таратылған базалар және интеграциялар

Ірірек компаниялар үшін тағы үш шектеу маңызды:

• филиалдар мен өкілдіктер: Базалық нұсқада бірнеше салық комитеті бойынша салық есептілігін жасауға болмайды;
• таратылған ақпараттық базаларға (РИБ) қолдау көрсетілмейді, сондықтан, мысалы, дүкен базалары мен орталық база арасында осы механизммен деректер алмасу мүмкін болмайды;
• COM-қосылым және automation-сервер қолжетімсіз, сыртқы бағдарламалар базаға осы тәсілдермен қосыла алмайды.

2026 жылы 1С Базалық және ПРОФ бағалары

Бағдарлама, электрондық жеткізілім	Базалық	ПРОФ	Айырма
1С:Қазақстанға арналған Бухгалтерия 8	25 900 ₸	97 250 ₸	71 350 ₸
1С:Қазақстанға арналған Сауданы басқару	36 300 ₸	136 250 ₸	99 950 ₸
Қазақстанға арналған 1С:Біздің фирманы басқару	36 300 ₸	136 250 ₸	99 950 ₸
1С:Қазақстанға арналған Бөлшек сауда	25 900 ₸	97 250 ₸	71 350 ₸

ПРОФ жеткізілімінің құрамында бір жұмыс орнына лицензия бар. Бір мезгілде жұмыс істейтін әрбір келесі орынға ПРОФ клиенттік лицензиясын сатып алады: бір орынға — 44 712 ₸, бес орынға — 155 002 ₸. Бухгалтерия мен УНФ үшін 5 пайдаланушыға арналған жинақтар бар: 226 875 ₸ және 253 750 ₸.

Жыл сайынғы шығындарды да ескеріңіз. Базалық нұсқаның тіркелген пайдаланушылары бағдарлама мен есептілік формаларының жаңартуларын, сондай-ақ телефон және электрондық пошта арқылы кеңестерді тегін алады; Базалық Бухгалтериядан ИС ЭСФ-пен тікелей алмасу үшін ТЕХНО немесе ПРОФ деңгейіндегі 1С:ИТС шарты керек. ПРОФ үшін жаңартулар мен сервистер, оның ішінде ИС ЭСФ-пен тікелей алмасу, 1С:ИТС шарты арқылы беріледі. «1С» фирмасы ұсынған 1С:ИТС ПРОФ шартының бағасы — 12 айға 169 000 ₸, үзіліссіз ұзарту — 138 600 ₸; ПРОФ деңгейіндегі шарт бойынша ИС ЭСФ-пен алмасуды 10 ұйымға қосуға болады. Қалған тарифтердің айырмашылығын мына мақалада талдаймыз: «1С:ИТС деген не және қандай тарифтер бар».

Бұдан қарапайым қорытынды шығады. 1С:ИТС ПРОФ шарты бар ПРОФ-тағы бір бухгалтер бірінші жылы 266 250 ₸ тұрады, ал Базалық нұсқа 25 900 ₸ тұрады. Компанияда бір адам пысықтаусыз жұмыс істесе, «болашаққа» алынған ПРОФ әдетте өзін ақтамайды. Лицензиялар, ИТС және енгізу кіретін 1С-ке толық бюджет мына мақалада есептелген: «1С Қазақстанда 2026 жылы қанша тұрады».

Базалық нұсқадан ПРОФ-қа қашан көшу керек

Шарттардың кем дегенде біреуі орындалса, көшкен жөн:

1. Базада екі немесе одан көп адам жұмыс істеуі керек. Мысалы, бухгалтер мен қоймашы, бухгалтер мен сату менеджері немесе есептер керек директор.
2. Қашықтан немесе бірнеше компьютерден жұмыс істеу керек. Базалық нұсқаны интернет арқылы жариялау да, оған екінші компьютерді тіркеу де мүмкін емес.
3. Бірнеше ұйым бір базада жүргізілуі керек, ортақ анықтамалықтармен және жиынтық есептілікпен.
4. ЭШФ, ЭАВР және СНТ көбейді, оларды XML-ге қолмен түсіру енді ыңғайсыз.
5. Конфигурацияны пысықтау керек: құжатты өзгерту, бағдарламаға өз есебіңізді немесе баспа нысанын енгізу, басқа бағдарламаны COM-қосылым арқылы қосу.
6. Компанияның филиалдары бар, салық есептілігін бірнеше салық комитеті бойынша жасау керек.
7. Жүктеме өсіп жатыр, базаға клиент-серверлік нұсқа керек.

Базалық нұсқа қашан жетеді

1С-те бір бухгалтер бір компьютерде жұмыс істесе, есеп типтік болса, ЭШФ аз болса, ал бірнеше ұйымды бөлек базаларда жүргізуге болса, Базалық нұсқа ЖК мен шағын ЖШС-ке сай келеді.

Базалық нұсқадан бастау қауіпсіз дерлік. 2026 жылғы 1 қазандағы бағалармен Базалық Бухгалтерия мен кейінгі апгрейд бірге 25 900 + 72 100 = 98 000 ₸ тұрады, ал бірден сатып алынған ПРОФ — 97 250 ₸. Айырма бар болғаны 750 ₸. Бірақ прайстағы бағалар өзгереді, ал апгрейд кезінде тапсырылатын бағдарламаның құны ағымдағы бөлшек баға бойынша есепке алынады. Қорытынды соманы көшу күніне салыстырыңыз.

Базалық нұсқадан ПРОФ-қа қалай көшуге болады

Апгрейд шарттары және бағасы

Тәртіп 1c.kz сайтындағы «1С» фирмасының 10.04.2020 жылғы № 27045 ақпараттық хатында сипатталған. Базалық нұсқаларды қорапты және электрондық жеткізілімдерге бірдей апгрейд схемасы бойынша ПРОФ-қа ауыстыруға болады. Апгрейд бағасы былай есептеледі: сатып алынатын өнімнің құнынан тапсырылатын өнімнің құнын шегеріп, 750 ₸ қосады, бірақ сатып алынатын өнім құнының жартысынан кем болмайды. Жаңа бағдарламаны бөлек немесе клиенттік және серверлік лицензиялармен бірге сатып алуға болады.

2026 жылғы 1 қазандағы бағалар бойынша есеп:

Көшу	ПРОФ бағасы	Базалық нұсқаны есепке алу	Апгрейд бағасы
Бухгалтерия: Базалық → ПРОФ	97 250 ₸	25 900 ₸	72 100 ₸
Сауданы басқару: Базалық → ПРОФ	136 250 ₸	36 300 ₸	100 700 ₸
УНФ: Базалық → ПРОФ	136 250 ₸	36 300 ₸	100 700 ₸
Бөлшек сауда: Базалық → ПРОФ	97 250 ₸	25 900 ₸	72 100 ₸

ПРОФ бағасының жартысы деген төменгі шек (Бухгалтерия мен Бөлшек сауда үшін 48 625 ₸, УТ пен УНФ үшін 68 125 ₸) бұл жағдайлардың ешқайсысында іске қосылмайды. Мысал: үш пайдаланушыға арналған Бухгалтерия апгрейд үшін 72 100 ₸ және бір орындық екі лицензия үшін 89 424 ₸, барлығы 161 524 ₸ тұрады. Түпкілікті соманы апгрейдті ресімдейтін «1С» серіктесі есептейді.

Электрондық жеткізілім үшін көшу тәртібі

Сол ақпараттық хат бойынша электрондық жеткізілімнің апгрейді былай өтеді:

1. «1С» серіктесі арқылы өтінім. Электрондық жеткізілімнен апгрейд тек электрондық жеткізілімдегі өнімге ғана мүмкін.
2. Пайдаланушының өтініші. Компания ауыстырудан кейін Базалық нұсқаның бағдарламалық лицензия файлын компьютерден жоюға міндеттенеді. Өтінішке басшы қол қойып, ұйымның мөрімен куәландырады, серіктес оның сканерленген көшірмесін өтінімге тіркейді.
3. Жаңа жеткізілімді жөнелту. Осыдан кейін ауыстырылған жинақтың ПИН-кодтары белсенді болмайды, ал тапсырылған өнім бойынша жаңартулар енді келмейді.
4. ПРОФ-ты белсендіру және базаны көшіру. ПРОФ лицензиясын компьютерде немесе серверде белсендіреді, базаны жаңа жеткізілімге көшіреді.

Жөнелтуден кейін Базалық нұсқаның ПИН-кодтары белсенді болмайды, енді олармен лицензия операцияларын, мысалы, компьютерді ауыстырғаннан кейін қайта белсендіруді орындауға болмайды. Сондықтан ПРОФ-ты белсендіру мен базаны көшіруді алдын ала жоспарлаған дұрыс және есептілік тапсырудың алдындағы соңғы күндері бастамаған жөн.

База мен деректерге не болады

«1С» фирмасының сипаттамасы бойынша базалық нұсқадан ПРОФ-қа көшкенде жинақталған есеп деректері жаңа бағдарламаға толық көшіріледі. Оларды қайта енгізудің қажеті жоқ. Кері жол жабық: Бухгалтерияның базалық нұсқасының сипаттамасында «1С» фирмасы ПРОФ-та құрылған базалар Базалық нұсқаға көшірілмейтінін көрсетеді.

Көшер алдында базаның сақтық көшірмесін жасаңыз. Көшкеннен кейін не үшін бастаған болсаңыз, соны баптау қалады: пайдаланушылар мен құқықтарды енгізу, Интернет-қолдауды және ИС ЭСФ-пен алмасуды қосу. Егер ұйымдар бұған дейін бөлек базаларда жүргізілсе, оларды бір базаға біріктіру — деректерді көшіру бойынша бөлек жұмыс, апгрейдтің өзі мұны жасамайды.

Қорытынды: таңдауға арналған тексеру парағы

Базалық нұсқаны мына жағдайда алыңыз:

• 1С-те бір адам бір компьютерде жұмыс істейді;
• есеп типтік, пысықтау керек емес;
• ЭШФ аз: олар порталға файлмен түсіріледі, ал Базалық Бухгалтериядан ТЕХНО не ПРОФ деңгейіндегі 1С:ИТС шарты бойынша тікелей де жіберуге болады;
• бірнеше ұйымды бөлек базаларда жүргізуге болады.

Кем дегенде бір тармақ орындалса, ПРОФ-ты алыңыз немесе оған көшіңіз:

• базада бір мезгілде екі немесе одан көп адам жұмыс істейді;
• қашықтан қолжетімділік немесе бірнеше компьютерден жұмыс керек;
• Базалық нұсқасы ИС ЭСФ-пен тікелей алмасуды қолдамайтын бағдарламада сондай алмасу керек;
• конфигурацияны пысықтау немесе COM-қосылым арқылы интеграциялар керек;
• бірнеше ұйымды бір базада жүргізу керек;
• әртүрлі салық комитеттеріне есептілік тапсыратын филиалдар бар.

Көшер алдында:

• Базалық нұсқаның сіздің ұйымыңызға тіркелгенін тексеріңіз;
• апгрейдті ағымдағы прайс бойынша есептеп, керекті орын санына лицензияларды қосыңыз;
• бюджетке 1С:ИТС шартын қосыңыз;
• басшының өтінішін және базаның сақтық көшірмесін дайындаңыз.

Қандай нұсқа керек екеніне сенімді болмасаңыз, 1С-те қанша адам жұмыс істейтінін және бағдарлама қандай міндеттерді шешуі тиіс екенін сипаттаңыз. AC PRO командасы 2018 жылдан бері Алматыда және қашықтан бүкіл Қазақстан бойынша жұмыс істейді. Біз нұсқа мен лицензияларды таңдаймыз, электрондық жеткізілімді ресімдейміз және есебіңізге қарай Қазақстанға арналған 1С:Бухгалтерияны немесе басқа 1С бағдарламасын баптаймыз.